GeorgianHistoryდამოუკიდებელი ისტორიული ჟურნალი
← ყველა ეპოქა

ეპოქა

შუა საუკუნეები

X–XV საუკუნეები · გაერთიანება, ოქროს ხანა და გვიანი შუა საუკუნეების სამეფოები.

ძიება ამ ეპოქაში →

ნუმიზმატიკა · ჟურნალის პროექტი

თამარის მონეტები

ბერლინის მონეტების კაბინეტის 41 სამუზეუმო ეგზემპლარი. შეადარეთ მონეტების ორივე მხარე ფოტოებისა და რეკონსტრუქციების მიხედვით.

მონეტების კატალოგის გახსნა სამი მონეტა 3D ფორმატში →

კულტურა და მემკვიდრეობა

სამეფო სამოსი თამარის ეპოქაში

როგორ იცვამდნენ საქართველოში · გამოშვება 1. XII საუკუნის მიწურულის სამეფო კოსტიუმი: ბისონი, ლოროსი, მარგალიტის მორთულობა და გვირგვინი ვარძიის პორტრეტისა და სამუზეუმო ასლის მიხედვით.

მასალის წაკითხვა
გიორგი V-ის თეთრი დროშა ჯვრით შემკულ ხის ტარზე. ქსოვილზე ერთი დიდი და ოთხი პატარა წითელი ჯვარია, მარჯვნივ კი სამი თავისუფალი ბოლო.

ჰერალდიკა

გიორგი V ბრწყინვალე. საქართველო ერთი სამეფო დროშის ქვეშ

როგორ აღიარეს თბილისმა და ქუთაისმა ერთი მეფე, რა ფიცი დადო სამცხის მთავარმა და რას გვიჩვენებს დროშა თბილისის თავზე 1339 წლის რუკაზე.

მასალის წაკითხვა
თეთრი სამწვერა დროშა ჯვრით დაბოლოებულ ტარზე. წითელი ჯვრის მკლავებს შორის ოთხი წითელი წრეა.

ჰერალდიკა

გორგასლიანიდან დავითიანამდე. ჯვარი და ოთხი წრე

როგორ შეიძლებოდა შეცვლილიყო საქართველოს სამეფო დროშა თამარის ეპოქისთვის? ქართული მატიანე, სომხური ცნობა და მონეტებზე შემორჩენილი ნიშანი.

მასალის წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

საქართველოს მუსიკალური საკრავები. ძვლის სალამურიდან სვანურ ჩანგამდე

ბრინჯაოს ხანის ძვლის სალამურები, უფლისციხისა და ვანის მუსიკოსები, შუა საუკუნეების ტექსტებში მოხსენიებული ებანი და ქართული ხალხური სიმებიანი საკრავები.

მასალის წაკითხვა
GeorgianHistory

არქეოლოგია

ანაკოფია. შავი ზღვის თავზე აღმართული სიმაგრეები

ივერიის მთის მწვერვალზე, ახალი ათონის თავზე, ანაკოფიის ზედა ციტადელი მდებარეობდა. ციხე-ქალაქის გალავანი სამხრეთ ფერდობის ნაწილსაც მოიცავდა. ალბომში აკვარელები შერწყმულია არქეოლოგიურ სქემებთან და ქართულ სამეცნიერო გამოცემებში გამოქვეყნებულ აღწერილობებთან.

რუსულად წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

ნათელ დადიანის კაბა

როგორ იცვამდნენ საქართველოში · გამოშვება 3. ხობი, ოდიში. ნათელ დადიანის გრძელი კაბა, ჩამოშვებული სახელოები და მანდილი ხობის საოჯახო ფრესკაზე.

მასალის წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

განძის კარი: რკინა გელათში

XI–XII საუკუნეები. რას გვიამბობს არაბული წარწერა და სომხური ქრონიკა გელათში დაცულ რკინის კარის ფრთაზე.

მასალის წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

ზაზა ფანასკერტელი-ციციშვილის სამოსი

როგორ იცვამდნენ საქართველოში · გამოშვება 2. ქართლი და ყინწვისი. ზაზა ფანასკერტელი-ციციშვილი XV საუკუნეში ცხოვრობდა. მის სამოსს შემორჩენილი მოხატულობის მიხედვით განვიხილავთ, სამკურნალო წიგნის ისტორიას კი — Q 877 ხელნაწერის მიხედვით.

მასალის წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

ერთი თაღი ბესლეთზე

ბესლეთის ხიდი სოხუმის მახლობლად, XI–XII საუკუნეები. რას გვიამბობს ქვის თაღი და ქართული სავედრებელი წარწერა შუა საუკუნეების გადასასვლელზე.

მასალის წაკითხვა

მმართველები და პიროვნებები

ადარნასე: მეფედ წოდების უფლება

IX საუკუნის მიწურული — X საუკუნის დასაწყისი. როგორ დამკვიდრდა ტაო-კლარჯეთში ქართველთა მეფის ტიტული და რატომ განსხვავდება მისი მიღების დათარიღება.

მასალის წაკითხვა

რუკები

შირვანი თამარის ეპოქაში

ვინ მართავდა კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროს, რატომ მიმართა შირვანშაჰმა თამარს და რა შეიცვალა შამქორის ბრძოლის შემდეგ.

მასალის წაკითხვა

რუკები

საქართველოს სამეფო და კავკასია დაახლოებით 1210–1213 წლებში

თამარის ეპოქის პოლიტიკური რუკა. საქართველოს გვირგვინის მიწები, მეზობელი სახელმწიფოები და სამეფოსთან დაკავშირებული სამფლობელოები. რუკის გადიდება და 10K ხარისხით ჩამოტვირთვა შესაძლებელია.

მასალის წაკითხვა

არქეოლოგია

ქალაქი, რომელმაც სახელები შემოინახა

დმანისის შუა საუკუნეების სამაროვანი, XIII–XIV საუკუნეები. რას გვიამბობს ქვაზე ამოკვეთილი ქართული, სომხური და არაბული წარწერები მაშავრის ხეობაში მცხოვრებ ადამიანებზე.

მასალის წაკითხვა

ომები და ბრძოლები

სასირეთი: მეფის მარცხი

ბაგრატ IV, ლიპარიტ ბაღვაში და საქართველოს სამეფოს დაპირისპირება 1040-იან წლებში. როგორ გამოავლინა ერისთავის გამარჯვებამ სამეფო ხელისუფლების საზღვრები და მისივე ძალაუფლების სიმყიფე.

მასალის წაკითხვა

სახელმწიფოს ისტორია

ფეოდალური საქართველო თამარ მეფის ეპოქაში

სამეფო ტახტს მთელი ქვეყანა ედგა უკან: მიწათმოქმედები და აზნაურები, მხარეთა გამგებლები და მოხელეები, სასულიერო პირები, ხელოსნები და მწიგნობრები. მათმა შრომამ, უფლებებმა და მოვალეობებმა სამეფოს წყობა ჩამოაყალიბა.

მასალის წაკითხვა

სახელმწიფოს ისტორია

ფარავანი: მეფე ტყვეობაში

1465 წელი. გიორგი VIII-ის დატყვევება ფარავნის ტბასთან და ბრძოლა ქართლისთვის. როგორ დააჩქარა მეფის დატყვევებამ ძალაუფლების გადანაწილება საქართველოში.

მასალის წაკითხვა

ისტორიული ადგილები

სითბო უცხო გზაზე

პეტრიწონი, 1083 წელი. როგორ განსაზღვრავდა ბიზანტიაში მდებარე ქართული მონასტრის წესდება მგზავრთა დახმარებას: საკვებიდან და ზამთარში გათბობიდან ავადმყოფთა თავშესაფრამდე.

მასალის წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

სახელი კედელზე: მანუელ ევგენიკოსი წალენჯიხაში

XIV საუკუნის მიწურული. როგორ მიიწვიეს კონსტანტინოპოლელი მხატვარი ქართული ტაძრის მოსახატად და რას გვიამბობს შემორჩენილი წარწერები ოსტატზე, დამკვეთსა და მოციქულებზე.

მასალის წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

„ბალავარიანი“: ქართული წიგნის გზა ევროპისკენ

X საუკუნის ბოლო და XI საუკუნის დასაწყისი. როგორ იქცა ინდური გადმოცემიდან აღმოცენებული ქართული ქრისტიანული თხზულება ბერძნული „ბარლაამისა და იოასაფის“ საფუძვლად და შევიდა შუა საუკუნეების ევროპულ მწერლობაში.

მასალის წაკითხვა

სახელმწიფოს ისტორია

ქორწინების გარეშე შობილი შვილები შუა საუკუნეების საქართველოში: სამეფო სისხლი და მემკვიდრეობა

ქორწინების გარეშე დაბადება, ნათესაობის აღიარება და მემკვიდრეობის უფლება დავით VII ულუს მაგალითზე.

მასალის წაკითხვა

სახელმწიფოს ისტორია

სამეფო კანონი მთისთვის: გიორგი V-ის „ძეგლისდება“

მთიულეთი, დაახლოებით 1334–1335 წლები. როგორ განსაზღვრავდა გიორგი ბრწყინვალის კანონთა კრებული დანგრეული ციხისათვის პასუხისმგებლობას, ზღუდავდა ვალის ნამატს და განამტკიცებდა მეფის ხელისუფლებას მთის თემებში.

მასალის წაკითხვა

ისტორიული ადგილები

ვარძია: როგორ ცხოვრობდა და იცავდა თავს კლდეში ნაკვეთი მონასტერი

კლდის თავშესაფრები, წყალსადენი, აფთიაქი, მარნები და თამარის ფრესკა. დიდი სამონასტრო კომპლექსი მტკვრის ხეობის თავზე.

მასალის წაკითხვა

სახელმწიფოს ისტორია

ბაგრატ III და აფხაზთა სამეფო: გზა ერთიანი საქართველოსკენ

როგორ გაერთიანდა დასავლეთის სამეფო, ქართლი და ბაგრატიონთა სამფლობელოები ბაგრატ III-ის ხელში და რატომ დასჭირდა ამ გაერთიანებას ათწლეულები.

მასალის წაკითხვა

კულტურა და მემკვიდრეობა

გელათი: სამეფო, რომელიც აშენებდა და აზროვნებდა

დავით აღმაშენებლის ისტორია ბრძოლებზე მეტია. ქუთაისთან მისი ჩანაფიქრის მეორე მხარე შემორჩა: მონასტერი და აკადემია.

მასალის წაკითხვა

მმართველები და პიროვნებები

გიორგი I: სამეფო ბიზანტიის პირისპირ

ბაგრატ III-ის ძემ გაერთიანებული ქვეყნის გვირგვინი მიიღო. წინ ქვეყნის ერთიანობის შენარჩუნება და სამხრეთ-დასავლეთის მიწებზე უფლებების დაცვა ელოდა.

მასალის წაკითხვა

მმართველები და პიროვნებები

დავით III კურაპალატი: ტაოს ძალა და გაერთიანების ჩანაფიქრი

ერთიანი სამეფოს შექმნამდე ტაოს მმართველს ბიზანტიაც ანგარიშს უწევდა. მისმა მემკვიდრეობამ გაერთიანებას შეუწყო ხელი და შემდგომი დაპირისპირების მიზეზიც გახდა.

მასალის წაკითხვა

ომები და ბრძოლები

მონღოლები და საქართველო: პირველი შეტაკებიდან დაქვემდებარებამდე

მონღოლთა პირველ გამოჩენასა და ქვეყნის დაპყრობას შორის წლები გავიდა. ამ ხანაში ომებმა და აოხრებამ პოლიტიკური წონასწორობა შეცვალა.

მასალის წაკითხვა

სახელმწიფოს ისტორია

დავით აღმაშენებლიდან თამარ მეფემდე

ოქროს ხანა სამხედრო გამარჯვებების, პოლიტიკური გავლენისა და განსაკუთრებული კულტურული აღმავლობის დრო იყო.

მასალის წაკითხვა

ლაშქარი და იარაღი

სამეფო დროშის ქვეშ: როგორ იკრიბებოდა საქართველოს ლაშქარი

აბჯროსანი მხედრის უკან მიწა, მეურნეობა და ხალხი იდგა. მეფის ბრძანებას ერთგულების, ვალდებულებებისა და ძალაუფლების სისტემა ამოქმედებდა.

მასალის წაკითხვა

GeorgianHistory-ის ბიბლიოთეკიდან

თბილისი · 2008 · ქართულად

ცხორებაჲ მეფეთ-მეფისა დავითისი

უცნობი მემატიანე

დავით IV აღმაშენებლის მეფობის ამსახველი მატიანე. ქართული ტექსტი ხელმისაწვდომია „ქართლის ცხოვრების“ 2008 წლის გამოცემის მიხედვით.

გამოცემის წყარო · Wikisource · ქართული ვიკიწყარო

თბილისი · 2008 · ქართულად

ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი

უცნობი მემატიანე

ანონიმური მატიანე თამარის მეფობის შესახებ. „ქართლის ცხოვრების“ 2008 წლის გამოცემის ტექსტი შეიძლება შევადაროთ ბასილი ეზოსმოძღვრის თხრობას.

გამოცემის წყარო · Wikisource · ქართული ვიკიწყარო

თბილისი · 1944 · ქართულად

ცხორება მეფეთ-მეფისა თამარისი

ბასილი ეზოსმოძღვარი

თამარის მეფობის ამსახველი თხზულება, რომელიც ბასილი ეზოსმოძღვარს მიეწერება. 1944 წლის ქართული გამოცემის გვერდზე ხელმისაწვდომია სკანი და ტექსტური PDF.

სრული ციფრული ასლი წყაროს ბიბლიოთეკაში

გამოცემის წყარო · OpenLibrary.ge

თბილისი · 2008 · ქართულად

ასწლოვანი მატიანე

უცნობი მემატიანე

ქართული მატიანე თამარის მეფობის შემდგომ მოვლენებსა და მონღოლთა ბატონობაზე. ტექსტი ხელმისაწვდომია „ქართლის ცხოვრების“ 2008 წლის გამოცემის მიხედვით.

გამოცემის წყარო · Wikisource · ქართული ვიკიწყარო

თბილისი · 1913 · ქართულად

ძეგლის დადება გიორგი ბრწყინვალის მიერ

სარგის კაკაბაძის გამოცემა

აღმოსავლეთ საქართველოს მთის თემებისთვის შედგენილი კანონთა კრებული. 1913 წლის ქართული გამოცემის საარქივო ჩანაწერში მითითებულია PDF.

სრული ციფრული ასლი წყაროს ბიბლიოთეკაში

გამოცემის წყარო · National Parliamentary Library of Georgia · Iverieli

თბილისი · 1920 · ქართულად

ხელმწიფის კარის გარიგება

ექვთიმე თაყაიშვილის გამოცემა

ძეგლი საქართველოს სამეფო კარის თანამდებობებისა და სამსახურის წესის შესახებ. 1920 წლის გამოცემის საარქივო ჩანაწერში მითითებულია სკანი და ტექსტური PDF.

სრული ციფრული ასლი წყაროს ბიბლიოთეკაში

გამოცემის წყარო · National Parliamentary Library of Georgia · Iverieli