შირვანი თამარის ეპოქაში
ვინ მართავდა კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროს, რატომ მიმართა შირვანშაჰმა თამარს და რა შეიცვალა შამქორის ბრძოლის შემდეგ.

შირვანი აღმოსავლეთ კავკასიაში მდებარეობდა და დიდი კავკასიონის მთისწინეთს, მტკვრის ქვემო დინებასა და კასპიის ზღვას შორის მოქცეულ მიწებს მოიცავდა. დღეს ეს ტერიტორია აზერბაიჯანის ნაწილია. შემახა შირვანშაჰების ისტორიული ცენტრი იყო, ბაქო კი — გამაგრებული ნავსადგური კასპიის ზღვაზე. შირვანს საკუთარი დინასტია მართავდა. ქართველ ბაგრატიონებთან ქორწინება ორ სამეფო კარს აკავშირებდა. XII საუკუნის შუა ხანებში შირვანში საქართველოს გვირგვინის გავლენა განსაკუთრებით ძლიერი იყო.
შამქორი, 1195 წელი
ყიზილ-არსლანის სიკვდილის შემდეგ ილდეგიზიდთა საგვარეულოში ძალაუფლებისთვის ბრძოლა დაიწყო. ათაბაგ აბუ ბაქრს საკუთარი ძმა, ამირ მირანი, დაუპირისპირდა. შირვანშაჰმა ამირ მირანს დაუჭირა მხარი და ორივემ დახმარებისთვის თამარს მიმართა. საქართველოს ლაშქარს დავით სოსლანი სარდლობდა. შამქორთან მოკავშირეთა გამარჯვებამ აბუ ბაქრი აიძულა, ნახიჩევანისკენ დაეხია.
ქართული მატიანის ცნობით, გამარჯვების შემდეგ დავითმა შამქორი და მიმდებარე ციხეები ამირ მირანს გადასცა. მატიანე საქართველოს სამეფო კარის უზენაესობის აღიარებასაც აღწერს. ისტორიკოს კენეთ ლუთერის რეკონსტრუქციის მიხედვით, ამირ მირანის სიკვდილის შემდეგ განძა კვლავ აბუ ბაქრს დაექვემდებარა. სამხედრო კავშირმა ძალთა განლაგება შეცვალა, ხოლო შირვანშაჰებმა საკუთარ მიწებზე ძალაუფლება შეინარჩუნეს.
როგორ წავიკითხოთ რუკა
რუკაზე ნაჩვენებია აღმოსავლეთ კავკასია დაახლოებით 1213 წელს. დარუბანდი, დღევანდელი დერბენტი, კასპიის ზღვის ჩრდილოეთ გასასვლელთან მდებარეობს. შამქორი და განძა შირვანის დასავლეთით, ისტორიულ არანშია. შუა საუკუნეების შამქორის ნაქალაქართან დატანილი ნიშანი 1195 წლის ბრძოლას აღნიშნავს. მხარეთა სახელები მათ მიახლოებით მდებარეობას გვიჩვენებს, რადგან საზღვრები იცვლებოდა.


