GeorgianHistoryდამოუკიდებელი ისტორიული ჟურნალი
← ყველა მასალა

ოდიშის დროშები XVI საუკუნის რუკებზე

ქართული დროშები · გამოშვება 3/6

ოდიშის ნიშნები საზღვაო რუკებზე
აკვარელი XVI საუკუნის რუკებზე გამოსახული ოდიშის ნიშნებით. ზედა მარცხენა კუთხეშია ბიჭვინთის დროშა ლოპუ ომემის 1554 წლის მსოფლიოს რუკაზე.

ლოპუ ომემის 1554 წლის მსოფლიოს რუკაზე ბიჭვინთის კონცხის თავზე პატარა დროშაა გამოსახული. ოქროსფერი ჯვარი მას წითელ და ლურჯ მეოთხედებად ყოფს. თითოეულ მათგანში მამუკა წურწუმია პატარა კვესს ამოიცნობს. საზღვაო მიმართულებების ხაზებით დაფარულ რუკაზე ბიჭვინთასთან დატანილი ნიშანი ფერით გამოირჩევა.

ლოპუ ომემი პორტუგალიაში მუშაობდა. მისმა ვაჟმა დიოგუმ კარტოგრაფის საქმიანობა გააგრძელა და, სხვა ადგილებთან ერთად, ვენეციაშიც მუშაობდა. მის რუკებზე ოდიში, სამეგრელოს სამთავრო, *Megralia*-ს სახელით ჩნდება. მამისა და შვილის ნამუშევრების შედარება გვიჩვენებს, როგორ იცვლებოდა ერთი და იგივე მოტივი ახალ რუკაზე გადატანისას.

ოქროსფერი ჯვარი სხვადასხვა ფონზე

დიოგუ ომემის დაახლოებით 1560 წლით დათარიღებულ რუკაზე წურწუმია წითელ და თეთრ მეოთხედებად დაყოფილ დროშას გამოყოფს. 1560 წლის სხვა ფურცელზე მეოთხედები წითელი და ლურჯია. ორივე კომპოზიციის ცენტრში ოქროსფერი ჯვარი რჩება. რუკების ამავე ჯგუფში მკვლევარს მოჰყავს ორკუდიანი დროშა, რომელზეც ოქროსფერი ჯვარი მთლიანად წითელ ფონზეა დატანილი.

იმავე კარტოგრაფებთან სხვაგვარი ნიშნებიც გვხვდება. წურწუმია დიოგუ ომემის 1559 და 1563 წლების რუკებზე გამოსახულ ორ მწვანე ორკუდიან დროშას ადარებს. ერთზე ნახევარმთვარე და კვესებია, მეორეზე კი პატარა ოქროსფერი ჯვრები.

სამთავრო ორ კარს შორის

XVI საუკუნის შუა ხანებში ოდიში იმერეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვებას ცდილობდა. 1557 წლის თებერვალში დიპლომატი ანტალ ვერანჩიჩი იტყობინებოდა, რომ ლევან I დადიანმა ოსმალეთის სულთნისგან იმერეთის მეფისგან დამოუკიდებლობის აღიარებას მიაღწია. ამასთან, სულთანთან ურთიერთობა ვასალურ დამოკიდებულებასაც გულისხმობდა.

წურწუმია კარტოგრაფიულ ნიშნებში მომხდარი ცვლილებების ნაწილს ოდიშის ამ მდგომარეობას უკავშირებს. ოქროსფერ ჯვარს იგი სამთავროს შესაძლო ემბლემად კითხულობს, ნახევარმთვარესა და კვესებს კი ოსმალურ გავლენას უკავშირებს. მწვანე დროშას პატარა ჯვრებით ის სულთნის ვასალური ქრისტიანული სამთავროს ნიშნად მიიჩნევს. ამ ნახატებიდან რომელიმეს დადიანთა კარის დროშასთან დასაკავშირებლად თავად დროშის ქსოვილის შესახებ ცალკე მოწმობაა საჭირო.

წყაროები და დამატებითი ლიტერატურა

ამ კრებულში · თქვენ კითხულობთ 3 / 5

ქართული დროშები

კრებულის გახსნა