GeorgianHistoryდამოუკიდებელი ისტორიული ჟურნალი
← ყველა მასალა

ორი ხევსურული ფარი

ელიავას სახელობის მუზეუმისა და თიანეთის ფარები ერთ მასშტაბში

კატალოგში გივი ელიავას სახელობის მუზეუმის ფარი მრგვალადაა აღწერილი, თიანეთის ფარი კი — ოდნავ ოვალურად. შედარებით გამოსახულებაზე ორივე ხევსურული ფარის კონტური ერთსა და იმავე მასშტაბში ჩანს. კატალოგი, გვ. 99–100

ორი ფარის წინა მხარე აკვარელზე. მარცხნივ ელიავას მუზეუმის მრგვალი ფარია, მარჯვნივ — თიანეთის ოდნავ ოვალური ფარი.
ელიავას მუზეუმის ფარიe/630/1/a-1თიანეთის ფარიTMM 25.84
≈ 10 სმწინა მხარეები. აკვარელი 3D რეკონსტრუქციების მიხედვით. ზოლების განლაგება, რელიეფი და ფერი პირობითია.

ორი ფარი მუზეუმების კოლექციებიდან

გივი ელიავას სახელობის მარტვილის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცული ფარის საინვენტარო ნომერია e/630/1/a-1. კატალოგში ის XIX–XX საუკუნეებით თარიღდება. რკინის ფარის დიამეტრი დაახლოებით 30 სმ-ია, სისქე — 2–3 მმ. კატალოგის ავტორები მას Ia ტიპს მიაკუთვნებენ. კატალოგი, გვ. 99

თიანეთის ფარი TMM 25.84 XVIII–XX საუკუნეებით თარიღდება და IIIa ტიპს მიეკუთვნება. ისიც რკინისაა. კატალოგში მითითებულია სიმაღლე 32,5 სმ და სისქე 1,5–2 მმ. 29,8 სმ მოცემულია გრაფაში „დიამეტრი“. შედარებით მოდელში ეს ზომა სიგანედ მივიჩნიეთ. კატალოგი, გვ. 100

როგორ იყო მოწყობილი ფარი

ფარს შიდა მხარეს დამაგრებული სახელურით იჭერდნენ. წინა მხარის შუაგულში ამობურცული უმბონი ხელის მტევანს ფარავდა. ფარის ფუძეზე ლითონის რგოლები და ზოლები მაგრდებოდა. ხევსურულ აღჭურვილობაში გვხვდებოდა უფრო პატარა უბის ფარიც. ბაქრაძის, დვალიშვილისა და კიზირიას აღწერით, უბის ფარის დიამეტრი დაახლოებით 15–20 სმ-ია, ჩვეულებრივი ფარისა კი — დაახლოებით 30 სმ. კატალოგი, გვ. 97–98

შესადარებლად გამოდგება რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმის ფარი, ინვ. № 8762-13758. სამუზეუმო ბარათში მასალად რკინა და გაუთრიმლავი ტყავია მითითებული, დიამეტრად — 28 სმ. ფოტოებზე ჩანს ამ ნიმუშის ორივე მხარე. რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმის ექსპონატის ბარათი

რას გვიჩვენებს 3D მოდელები

3D გალერეაში ორივე ფარი შეგიძლიათ დაატრიალოთ და მათი კონტურები ერთი მასშტაბით შეადაროთ. მოდელები კატალოგსა და ხევსურული ფარების აგებულების ზოგად აღწერას ეყრდნობა. ლითონის ზოლებისა და მოქლონების განლაგება, რელიეფი და ფერი პირობითადაა ნაჩვენები. უკანა მხარეს სახელურებისა და მათი სამაგრების ფორმა თავად ექსპონატების ფოტოებით უნდა დაზუსტდეს.

3D გალერეის გახსნა
ორი ფარის უკანა მხარე აკვარელზე. სახელურები და მათი სამაგრები პირობითადაა ნაჩვენები.
ელიავას მუზეუმის ფარიe/630/1/a-1თიანეთის ფარიTMM 25.84
≈ 10 სმუკანა მხარეები. აკვარელი 3D რეკონსტრუქციების მიხედვით. სახელურებისა და სამაგრების ფორმა პირობითადაა ნაჩვენები.

წყაროები და დამატებითი ლიტერატურა