ლევილი: ემიგრაციაში მყოფი საქართველოს რესპუბლიკის მამული აღდგენილია
2026 წლის 26 სექტემბერს საფრანგეთში დასრულდა ლევილის მამულის აღდგენა. აქ პირველი რესპუბლიკის ემიგრანტები ათწლეულების განმავლობაში ინახავდნენ დამოუკიდებელი საქართველოს ხსოვნას.

საფრანგეთის ქალაქ ლევილ-სიურ-ორჟში 2026 წლის 26 სექტემბერს ქართული მამულის ფართომასშტაბიანი რეკონსტრუქციის დასრულების შესახებ განაცხადეს. აღადგინეს ისტორიული სახლი, ბიბლიოთეკა და კომპლექსის სხვა ნაწილები. ტერიტორიაზე მოაწყვეს პარკი, ბაღი და ქართული ოდა. საქართველოსთვის ეს ამბავი შენობის ბედზე მეტს ნიშნავს. აქ თითქმის ერთი საუკუნე ინახებოდა იმ რესპუბლიკის ხსოვნა, რომელიც 1921 წლის შემდეგ პოლიტიკურ რუკაზე აღარ არსებობდა.
სახლი ემიგრაციაში
1921 წლის თებერვალსა და მარტში წითელმა არმიამ საქართველო დაიკავა. დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ და მისმა მრავალმა მხარდამჭერმა ქვეყანა დატოვა. საფრანგეთში მათ პოლიტიკური და საზოგადოებრივი საქმიანობა განაგრძეს, სამშობლოს გათავისუფლების იმედით.
1922 წელს ქართველმა ემიგრანტებმა პარიზთან ახლოს, ლევილში, მამული შეიძინეს. იგი პირველი რესპუბლიკის მოღვაწეთა საცხოვრებელ და შეხვედრის ადგილად იქცა. ლევილს უკავშირდება ნოე ჟორდანიას, ნოე რამიშვილის, აკაკი ჩხენკელისა და სხვა ემიგრანტთა სახელები. ახლოს მდებარე სასაფლაოს ქართულ ნაწილში ჟორდანია და მისი მრავალი თანამემამულე არიან დაკრძალული.
სიტყვა „შატო“ მდიდრულ სასახლეს არ გულისხმობდა. ეს არის გრძელი ორსართულიანი სახლი ოხრისფერი ფასადით, დარაბებითა და მაღალი სახურავით. ემიგრანტები მოკრძალებულად ცხოვრობდნენ, მუშაობდნენ, მიწას ამუშავებდნენ და ერთობის შენარჩუნებას ცდილობდნენ. მათი მოლოდინი თაობებს გასწვდა.
დაბრუნება და აღდგენა
1991 წელს საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ მამულის ბედი კვლავ სახელმწიფო მეხსიერების საკითხად იქცა. 2016 წელს მამული საქართველოს სახელმწიფოს გადაეცა. ამას წინ უძღოდა ხანგრძლივი მოლაპარაკება იმ ადამიანთა მემკვიდრეებთან, ვინც ლევილს ემიგრაციის წლებში უვლიდა.
რეკონსტრუქცია სხვადასხვა ფორმით დაახლოებით ათი წელი გაგრძელდა. საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის 2026 წლის 26 სექტემბრის ცნობით, სამუშაოები დასრულდა. კომპლექსში შედის ისტორიული სახლი, ბიბლიოთეკა, პარკი, ბაღი და ვაზი. ტერიტორიაზე ქართული ოდაც გაჩნდა. ლევილი ახალ ცხოვრებას იძენს როგორც საქართველოს ისტორიისა და კულტურის სივრცე საფრანგეთში.
ადამიანებმა, რომლებმაც სახლი 1922 წელს იყიდეს, არ იცოდნენ, რამდენ ხანს გასტანდა ემიგრაცია. ას ოთხ წელიწადში აღდგენილი მამული მათ გვახსენებს, ახლა უკვე დამოუკიდებელი საქართველოს სახელმწიფოს მზრუნველობით. ლევილში რესპუბლიკის ისტორიამ თავად ემიგრაციის ეპოქას გაუძლო.
