პირველი რესპუბლიკის არქივმა „ევროპის მეხსიერების“ ჯილდო მიიღო
EURBICA-მ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 1918–1921 წლების საკანონმდებლო დოკუმენტების კოლექცია აღნიშნა. ეროვნული არქივის ცნობით, განაცხადმა მესამე საპატიო ადგილი დაიკავა.
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუციის სატიტულო გვერდზე დამფუძნებელი კრების მიერ მისი მიღების თარიღია დაბეჭდილი — 1921 წლის 21 თებერვალი. ეს დოკუმენტი 1918–1921 წლების საკანონმდებლო აქტებთან ერთად იმ საარქივო კოლექციაში შევიდა, რომელმაც ახალი საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა.
2026 წლის 16 ნოემბერს საქართველოს ეროვნულმა არქივმა განაცხადა, რომ მის მიერ წარდგენილმა კოლექციამ „საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საკანონმდებლო მემკვიდრეობა (1918–1921)“ არქივების საერთაშორისო საბჭოს ევროპული რეგიონული განყოფილების — EURBICA-ს გენერალურ ასამბლეაზე „ევროპის მეხსიერების“ ჯილდო მიიღო. არქივის ცნობით, ქართულმა განაცხადმა მესამე საპატიო ადგილი დაიკავა. ღონისძიება ბუქარესტში გაიმართა.
რა შეაფასა ჟიურიმ
კოლექცია პირველი რესპუბლიკის კანონმდებლობასა და კონსტიტუციას მოიცავს. ეს არის ხანმოკლე, თუმცა ინსტიტუციურად მნიშვნელოვანი პერიოდის დოკუმენტები — 1918 წლის 26 მაისს დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოებამდე. ისინი რესპუბლიკის მოწყობის, საკანონმდებლო ენისა და მოქალაქეობის, უფლებებისა და სახელმწიფო მართვის შესახებ იმდროინდელი წყაროებით მსჯელობის საშუალებას იძლევა.
ნომინაციას რეკომენდაცია ისტორიკოსმა ოთარ ჯანელიძემ და მკვლევარმა დიმიტრი სილაქაძემ გაუწიეს. ეროვნული არქივი კოლექციის აღიარებას ევროპული დემოკრატიული და სამართლებრივი იდეების ისტორიისთვის მის მნიშვნელობას უკავშირებს.
რას ნიშნავს „ევროპის მეხსიერება“
EURBICA-ს ჯილდო განკუთვნილია საარქივო ფონდისთვის, კოლექციისთვის ან ცალკეული დოკუმენტისთვის, რომელსაც ევროპის ისტორიის, საერთო მემკვიდრეობისა და ძირითადი ღირებულებების გასაგებად განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. შეფასების კრიტერიუმებში შედის ისტორიული ღირებულება, ავთენტიკურობა და მთლიანობა, კვლევითი და საგანმანათლებლო მნიშვნელობა და მასალის პასუხისმგებლიანი საჯარო წარდგენის მზადყოფნა.
ეს ჯილდო არ უნდა აგვერიოს იუნესკოს პროგრამაში „მსოფლიო მეხსიერება“: საუბარია არქივების საერთაშორისო საბჭოს ევროპული განყოფილების პროფესიულ ჯილდოზე და არა კოლექციის იუნესკოს რეესტრში შეტანაზე. საერთაშორისო აღიარება დოკუმენტების ღირებულებას უსვამს ხაზს და მათ მიმართ ყურადღებას ზრდის, თუმცა მათ სამართლებრივ სტატუსს არ ცვლის.
GeorgianHistory
წყაროები და დამატებითი ლიტერატურა
- საქართველოს ეროვნული არქივი, 2026 წლის 16 ნოემბერი. კოლექციამ „საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საკანონმდებლო მემკვიდრეობა (1918–1921)“ „ევროპის მეხსიერების“ ჯილდო მიიღო.
- არქივების საერთაშორისო საბჭო — EURBICA. 2026 წლის ჯილდოების დებულება და Memory of Europe-ის კრიტერიუმები.
- Constitution of Georgia 1921.pdf, Wikimedia Commons. წყარო president.ge; CC BY 4.0 და PD-GE-exempt.

